Byju’s ના સ્થાપક બાયજુ રવિન્દ્રનને સિંગાપોરની એક અદાલતે છ મહિનાની જેલની સજા ફટકારી છે. કોર્ટે તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે રવિન્દ્રએએપ્રિલ 2024 થી તેમની સંપત્તિ સંબંધિત કેસમાં કોર્ટનો અવગણના કરી છે. કોર્ટે તેમને શરણાગતિ સ્વીકારવા અને 90,000 સિંગાપોર ડોલર અથવા આશરે US$70,500 ના કાનૂની ખર્ચ ચૂકવવાનો પણ આદેશ આપ્યો હતો. રવિન્દ્રનને બીઅર ઇન્વેસ્ટકો પ્રાઇવેટ લિમિટેડને તેમના કાનૂની અધિકારો સાબિત કરતા દસ્તાવેજો સબમિટ કરવાનું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું.
કતાર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઓથોરિટી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી ફરિયાદ
બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, સિંગાપોરમાં રવિન્દ્રન સામેની કાર્યવાહી કતાર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઓથોરિટીની પેટાકંપની કતાર હોલ્ડિંગ્સ દ્વારા કરવામાં આવેલી ફરિયાદ પર આધારિત હતી. કતાર હોલ્ડિંગ્સે બાયજુમાં એવા સમયે રોકાણ કર્યું હતું જ્યારે તે છટણી અને ડાઉનસાઇઝિંગનો સામનો કરી રહી હતી.
સિંગાપોર ઉપરાંત, રવિન્દ્રન યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પણ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. ત્યાંના ધિરાણકર્તાઓ $1.2 બિલિયનની ખરાબ લોન વસૂલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. થિંક એન્ડ લર્ન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ તરીકે નોંધાયેલ બાયજુ’સ એક સમયે ભારતની સૌથી મોટી એડટેક કંપની હતી અને તેણે રવિન્દ્રનને અબજોપતિ બનાવ્યો હતો.
મહામારી દરમિયાન કંપનીએ વેગ પકડ્યો.
બાયજુ’સ 2011 માં થિંક એન્ડ લર્ન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ તરીકે શરૂ થયું હતું. કંપનીએ ભારતમાં શિક્ષણ અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી બજારને સમજીને શરૂઆત કરી હતી. 2020 માં, મહામારીને કારણે ઓનલાઈન શિક્ષણનો ઉદય થયો, અને કંપનીએ અચાનક વેગ પકડ્યો. આ સમયગાળા દરમિયાન, કંપનીએ આકાશ એજ્યુકેશનલ સર્વિસીસ, ગ્રેટ લર્નિંગ અને એપિક જેવી કંપનીઓને હસ્તગત કરવા માટે આશરે $3 બિલિયન ખર્ચ કર્યા. આ પછી, વિદેશી રોકાણકારો એક પછી એક કંપનીમાં જોડાયા, અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સહિત અનેક દેશોમાં વિસ્તરણ કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી.
$1.2 બિલિયનની લોન માથાનો દુખાવો બની ગઈ.
નવેમ્બર 2021 માં, બાયજુ’સે વિદેશી ધિરાણકર્તાઓ પાસેથી $1.2 બિલિયનની ટર્મ લોન લીધી. તે સમયે, તેને ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે વૈશ્વિક માન્યતા તરીકે રજૂ કરવામાં આવી હતી. કોવિડ-૧૯ રોગચાળાને કારણે થયેલી તેજી ટૂંક સમયમાં જ ઓછી થઈ ગઈ, અને આ વિદેશી દેવું કંપનીના પતનનું સૌથી મોટું કારણ બન્યું. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૧ ના પરિણામોમાં, કંપનીનું નુકસાન ₹૪,૫૮૮ કરોડ સુધી પહોંચ્યું, જેનાથી રોકાણકારો ચોંકી ગયા.
$533 મિલિયન ક્યાં ગયા?
2022 ના અંત સુધીમાં અને 2023 ની શરૂઆતમાં, બાયજુ અને તેના ધિરાણકર્તાઓ વચ્ચેના સંબંધો સંપૂર્ણપણે તૂટી ગયા હતા. ધિરાણકર્તાઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે યોગ્ય ખુલાસો કર્યા વિના આશરે $533 મિલિયન લોનનો ગેરઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, યુએસ ધિરાણકર્તાઓએ બાયજુની યુએસ પેટાકંપની, બાયજુના આલ્ફા પર નિયંત્રણ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો અને ડેલવેર અને ન્યુ યોર્કમાં કાનૂની લડાઈઓ લડી.
આ પછી, બીજો ખુલાસો થયો. કોર્ટના દસ્તાવેજોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે યુકે સ્થિત લોજિસ્ટિક્સ કંપની OCI લિમિટેડનો ઉપયોગ $500 મિલિયનથી વધુ ટ્રાન્સફર કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. દસ્તાવેજો અનુસાર, આ નાણાં ઘણી અલગ અલગ કંપનીઓમાંથી પસાર થયા અને બાયજુ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી સિંગાપોર સ્થિત કંપનીમાં સમાપ્ત થયા.
એક સમયે $22 બિલિયન હતી વેલ્યુએશન
કંપનીનું વેલ્યુએશન એક સમયે $22 બિલિયન હતી, પરંતુ વિશ્વભરની અદાલતોમાં ચાલી રહેલા મુકદ્દમાનો સામનો કરતા તે ઘટતું રહ્યું. ફોર્બ્સ બિલિયોનેર્સ ઇન્ડેક્સ અનુસાર, બાયજુ રવિન્દ્રનની નેટવર્થ શૂન્ય થઈ ગઈ છે. અગાઉ, 2023 માં તેમની કુલ સંપત્તિ આશરે ₹17,545 કરોડ અથવા $2.1 બિલિયન હોવાનો અંદાજ હતો.